Afbeelding

Safety first

Column 471 keer gelezen

Als dominee kom ik nog wel eens bij de mensen thuis. Dat is een geweldig voorrecht, want wie anders komt er bij jou thuis, die geen familie of vriend van je is? Precies – niemand. Wat mij bij die bezoeken opvalt, begint al bij de voordeur. Steeds meer mensen hebben niet alleen een bel (handig ding!), maar ook een cameraatje waarmee de bezoeker gezien wordt. Ik vraag mij af wat precies het idee is van deze camera’s. 

De mensen die ze hebben hangen, wonen vaak in een buurt waar maar heel weinig criminaliteit en geweld plaatsvindt. De mensen die de camera’s goed zouden kunnen gebruiken, omdat ze in ‘achterbuurten’ (die je niet meer zo mag noemen, maar het wel zijn) wonen, kunnen ze niet betalen. Die camera’s zijn dus een uitdrukking van de steeds verder groeiende kloof tussen arm en rijk, waarbij de rijken steeds meer de behoefte krijgen zich tegen eventuele aanvallen van de armen te beschermen. Vroeger had ook vrijwel niemand een alarm in huis. Nu wel, terwijl het aantal inbraken eerder daalt dan stijgt. Maar het gevóel dat de wereld, ook de wereld dichtbij, onveilig is, is heel sterk. Om dat angstige gevoel een beetje te sussen, plaatsen wij overal en nergens camera’s en installaties.

Begrijpen we dan niet dat dat uiteindelijk niet gaat werken? Als de kloof tussen rijk en arm, tussen ‘mensen die erbij horen’ en ‘mensen die er niet bij horen’, blijft groeien, dan helpen die cameraatjes je echt niet uit de brand. Dan staat een keer een Robin Hood op, die niet te stoppen is – en terecht. Ons gevoel van onveiligheid moet er niet voor zorgen dat wij ons beter gaan beschermen. Dat gevoel is de stem van ons geweten: hier deugt iets niet. Het deugt niet dat ik niet weet waar ik met mijn geld naartoe moet, terwijl nieuwkomers onze tomaten plukken, onze wc’s schoonmaken en onze straten leggen tegen hongerloontjes, slapend in veel te kleine achterkamertjes, tegen een veel te hoge huur. Het deugt niet dat de wereld ons in feite niet interesseert, als wij zelf maar veilig zijn.

Veiligheid begint een obsessie te worden, een collectieve angststoornis. Ouders die hun kinderen met de auto naar school brengen, want er zou ze eens iets kunnen overkomen als ze zelfstandig gaan; of die tien keer per dag appen of het nog goed met ze gaat. Idioot. Ja, er zou hun en jou iets kunnen overkomen. Dat is het leven. Je kunt gevaren niet uitschakelen. Je kunt kanker krijgen. Je partner kan bij je weglopen. Je kunt slachtoffer worden van geweld. Je kunt je geloof verliezen. Je kunt je baan kwijtraken. Je kinderen kunnen criminelen worden, of suïcidaal. Welkom in de wereld. Tegen al die onveiligheid helpt het niet om in je bunkertje te gaan zitten, maar om eruit te gaan, solidair te zijn met al die andere onveilige mensen. Dan krijgen we misschien ooit weer een samen-leving.